سردرد

سردرد

 

نویسنده: دبورا تکاک
مترجم: مینا اسماعیلی



 

37روش برای رفع سردرد

در حقیقت کمتر کسی را می توان یافت که تاکنون سردرد را تجربه نکرده باشد. تقریباً 90% از سردردها را سردردهای انقباضی یا به تعبیر دیگر سردردهای تنشی تشکیل می دهند. بیشتر ما، نزاع، چک و صورت حساب ها را عامل سر درد می دانیم در حالی که منشأ اصلی بسیاری از سر دردها تنش و انقباض عضلانی است. عموماً درد در تمام سر منتشر می شود. ممکن است درد خفیفی حس کنید و یا احساس انقباض و عدم هوشیاری نمایید. اکثر مردم سردرد را به بندی تشبیه می کنند که محکم به دور سر آن ها بسته شده است. با این حال هنوز کاملاً روشن نیست که همیشه انقباض عضلانی مسئول سردردهای تنشی باشد. برخی افراد با نوعی زمینه زیست شناختی مستعد ابتلای به سردرد متولد می شوند. ولی هر فردی که تحت فشار روحی و عصبی باشد دچار سردرد نمی شود. 45% مردم آمریکا نه تنها دچار سردرد می شوند بلکه سردرد آن ها به کرات تکرار می شود. سردرد برای این افراد به صورت یک مشکل مزمن درمی آید. به علاوه حدود 16تا18 میلیون نفر از این افراد را مبتلایان به میگرن تشکیل می دهند که حقیقتاً این نوع سردرد نسبت به سردردهای تنشی از چهره منفورتری در میان مردم برخوردار است. میگرن را جزو خانواده سردردهای عروقی طبقه بندی می کنند و اغلب زنان مورد هجوم آن واقع می شوند. 70% از مبتلایان به میگرن را زنان تشکیل می دهند. دکتر«پاتریشیاسل بک» بر این باور است که میگرن می تواند زندگی فرد را فلج کند. مبتلایان آن سالانه 157میلیون روز کاری را از دست می دهند. به طور کلی میگرن باعث سردردهای ضربان دار یک طرفه شدید می شود (اما در40% از افراد درد دو طرفه است). این سردردها اغلب سبب تهوع، استفراغ و گاهی رعشه و سرگیجه می شوند. بعضی افراد دارای علایم هشداردهنده پیش میگرنی از قبیل تاری دید، دید لرزان، بی حسی و کرختی دست و پاها می باشند. متأسفانه حتی پزشکان کلینیک های سردرد نیز نمی توانند به طور قطع نوع سردرد مراجعین را تعیین کنند. در حال حاضر هیچ روش آزمایشگاهی خاصی برای تشخیص میگرن از سردردهای تنشی وجود ندارد. تشخیص اغلب مبنی بر تاریخچه ای است که بیمار از بیماری خود می دهد. بنابراین صرف نظر از نوع سردرد، چه سردردهای تنشی و چه میگرن، خود بیمار تنها فردی است که می تواند به تشخیص عادات و عواملی که موجب سردرد می شوند بپردازد. پس کنترل، پیشگیری و یا درمان سردرد تنها به کارهایی که فرد انجام می دهد بستگی دارد. بنابراین برای آن که فردا بهتر بتوانید سردرد را از خود دور کنید، امروز به نکات زیر توجه کنید.

ورزش صورت

تنها وسیله ی مورد نیاز شما یک آینه است. حال شما برای انجام ورزش های سبک صورت و پوست سر آماده اید. این روش، روشی غیر دارویی برای کاستن سردرد است. این ورزش ها طوری در نظر گرفته شده اند که باعث شل شدن و آرامش عضلات صورت و پوست سر شده و کنترل آگاهانه این عضلات را به شما آموزش می دهند؛ به طوری که بتوانید به محض مشاهده ی نخستین علایم سردرد دست به کار شوید. در این جا 11روش مختلف برای ورزش صورت و پوست سر ارائه می شود:
0 بالا و پایین آوردن ابروها: ابروها را به سرعت بالا برده سپس عضلات را شل کرده ابروهایتان را پایین بیاورید.
0 ابروی راست خود را بالا برده و سپس پایین بیاورید: انجام این حرکت ممکن است کمی دشوار باشد. در ابتدا ابروی چپ را ثابت نگه داشته و ابروی راست را بالا ببرید و سپس شل کنید.
0 همین کار را با ابروی چپ تکرار کنید.
0 به نوک بینی خود نگاه کنید (در این حالت مردم چشم ها به داخل حرکت می کنند) و سپس بگذارید چشم ها به حالت عادی بازگردند. این کار را سریع انجام داده، چند لحظه مکث کنید و آنگاه اجازه دهید چشم ها به حالت اول بازگردند.
0 مردمک چشم راست را به داخل حرکت دهید. عضلات سمت راست صورت را منقبض کنید به طوری که گوشه راست دهان به سمت بالا حرکت کند.
0 همین کار را با چشم چپ تکرار کنید.
0 درهم کشیدن ابروها و شل کردن عضلات: ابروها را به سمت پایین و داخل، یعنی پل بینی بکشید.
0 باز و بسته کردن دهان: فک تحتانی را به آرامی و تا حد ممکن باز کنید و سپس دهان را به آرامی ببندید.
0 باز کردن دهان و حرکت فک به چپ و راست: دهان را قدری باز کرده و فک تحتانی را به راست و چپ حرکت دهید.
0 جمع و منقبض کردن بینی: عضلات بینی را منقبض کرده و به سمت بالا حرکت دهید، درست مانند وقتی که بوی نامطبوعی استشمام می کنید.
0 شکلک درآوردن و حرکات اختیاری: عضلات صورت را به دلخواه و به هر سو که می خواهید حرکت دهید، درست مانند دوران کودکی. لازم نیست نگران ماندن قیافه ی خود به همان شکل باشید!

سردردهای خوشه ای! دور شوید

لطفاً بروید و دیگر باز نگردید. متأسفانه سردردهای خوشه ای حتی اگر موقتاً تسکین یابند دوباره باز می گردند. این قبیل سردردها که در حدود یک میلیون نفر را درگیر کرده است و 90% آنان را مردان تشکیل می دهند، به صورت دردهای بسیار شدید اطراف یا پشت یک چشم، موجب آزار فرد می شوند. حملات کلاستری ممکن است تا هفته ها یا ماه ها ادامه یابند. علت هنوز ناشناخته است. اما احتمالاً علل هورمونی یا ژنتیک دارند. هورمون مردانه ی تستوسترون از جمله عواملی است که گمان می رود در بروز این قبیل سردردها دخیل باشد. در ضمن پزشکان متوجه یک عامل رایج دیگر نیز شده اند. به دلایل نامعلوم مردانی که مبتلا به سردردهای خوشه ای هستند عموماً سیگاری اند. پس سیگار را ترک کنید و یا لااقل مقدار آن را تا حد امکان کاهش دهید. از چرت زدن بپرهیزید. با رعایت این نکات احتمالاً می توانید از بازگشت مجدد این سردردها جلوگیری کنید.

هشدارهای پزشکی

چه موقع سردرد یک مشکل جدی محسوب می شود؟

به اعتقاد دکتر «سیمور دیاموند» سردردهای تنشی ممکن است بر هر فردی عارض شوند. این مسأله چندان مهم و خطرناک نیست. اما گاهی سردرد علامتی هشداردهنده برای بیماری های جدی تلقی می شود. ابتلا به سردرد در موارد زیر هشداردهنده است:
0 افراد بالای 40 سال که تاکنون سابقه سردرد راجعه نداشته اند.
0 تغییر محل سردرد
0 تشدید سردرد
0 کم شدن فواصل سردرد
0 سردردهایی که علت و الگوی مشخصی ندارند.
0 سردردهایی که در زندگی روزمره اختلال ایجاد می کنند و باعث ترک محل کار توسط فرد در موقعیت های مختلف می شوند.
0 سردردهایی که با علایم سیستم عصبی از قبیل سرگیجه، تاری دید، بی حسی و نقصان حافظه همراهند.
0 سردردهایی که با درد و سایر مشکلات پزشکی توأمند.
چنانچه با هر یک از موارد فوق مواجه شدید حتماً به پزشک مراجعه کنید.

فقط دو قرص، نه بیشتر

اگر یک یا دو بار در ماه دچار سردرد تنشی می شوید، مصرف یک آسپیرین یا سایر داروهای ضد التهاب مشابه آسپیرین می تواند مؤثر واقع شود. قطعاً بسیاری از ما نیز چنین فکر می کنیم. سالانه بیش از 4میلیون دلار هزینه صرف این قبیل داروها می شود. اما بدانید که مصرف بیش از حد این داروها موجب تشدید سردرد می شود.
این مطلب را می توان به خاراندن یک زخم تشبیه کرد. هرچه بیشتر زخمی را بخارانید بیشتر تحریک شده و بیشتر احساس خارش می کنید.

تأخیر جایز نیست

اگر تصمیم دارید آسپیرین مصرف کنید، آن را به موقع یعنی درست به محض احساس درد استفاده کنید. چنانچه در خوردن آن تأخیر کنید دیگر مؤثر نخواهد بود.

ورزش

انجام تمرینات ورزشی را می توان اقدامی پیشگیرانه تلقی کرد. زیرا با انجام ورزش اضطراب از شما دور می شود.

ورزش حین درد

دکتر «سالبچ» متعقد است ورزش حین سردرد به شرطی که خیلی شدید نباشد به تخفیف درد کمک می کند. با ورزش از شدت سردردهای تنشی بکاهید.

اجتناب از ورزش هنگام درد شدید

از ورزش کردن هنگام سردردهای شدید بپرهیزید چرا که موجب تشدید آن ها (به خصوص سردردهای میگرنی) می شود.

خوابیدن

خوابیدن موجب رفع سردرد در بسیاری افراد می شود.

خواب زیاد

البته زیاد خوابیدن آن هم در تعطیلی آخر هفته وسوسه انگیزاست. اما از این کار اجتناب کنید چرا که در غیر این صورت احتمالاً با سردرد از خواب بیدار خواهید شد.

چرت زدن

اگرچه ممکن است چرت زدن هنگام سردرد شما را از درد برهاند اما اگر سردرد ندارید از چرت زدن بپرهیزید، زیرا چرت زدن می تواند به بروز میگرن منجر شود.

صفات خوابیدن

کج و معوج خوابیدن، حتی خوابیدن به روی شکم، سبب انقباض عضلات گردن و در نتیجه شروع سردرد می شود. برعکس، خوابیدن به پشت به انبساط عضلات کمک کرده، مانع بروز سردرد می شود.

راست ایستادن و نشستن

راست ایستادن و نشستن نیز مانند راست خوابیدن از انقباض عضلات جلوگیری می کند. هم چنین حفظ بدن در راستای قائم مانع از افتادن و متمایل شدن سر به یک سو می شود.

سرد کردن

بعضی از افراد ترجیح می دهند هنگام سردرد، پیشانی و گردن خود را سرد نگه دارند زیرا این کار را مؤثر می دانند.

گرم کردن

گروهی دیگر ترجیح می دهند هنگام سردرد دوش آب گرم گرفته و گردن خود را گرم نگه دارند.

تنفس عمیق

تنفس عمیق به آزاد شدن عضلات منقبض شده کمک می کند. نشانه ی انجام صحیح تنفس عمیق آن است که حین تنفس ناحیه شکم بیش از قفسه سینه حرکت کند.

کنترل علایم اخطار دهنده

دکتر «شفتل» کنترل علایم شروع تنش در بدن از قبیل به هم فشردن دندان ها و مشت ها و خم شدن شانه ها به سمت جلو را که مقدمه ای بر شروع سردردند توصیه می کند.

استفاده از دست ها

ماساژ و فشاردرمانی به کمک دست ها نیز از جمله راه های مؤثر است. دو نقطه ی مهم و حساس برای وارد کردن فشار جهت کاستن درد عبارتند از: پرده بین انگشت شست و انگشت سبابه (این نقطه را باید تا هنگامی که احساس درد می کنید بفشارید) و کناره های استخوانی پشت گردن (از هر دو شست برای فشار آوردن به این نقطه استفاده کنید).

وانمود کنید شاخه گل رزی را بین دندان های خود گرفته اید

مدادی را بدون گازگرفتن بین دندان های خود قرار دهید این کار را تنها با شل کردن عضلات می توان به درستی انجام داد.

سربند

روش مادر بزرگ ها که برای رفع سر درد دستمالی را محکم به دور سر می بستند چندان هم بی ارزش نیست.
این عمل باعث کاهش جریان خون پوست سر و نتیجه کاهش ضربان در سردردهای میگرنی می شود.

عدم استعمال ادکلن

عطرهای تند از عوامل تشدید کننده ی میگرن می باشند.

آرام باشید

شاید باورش برایتان کمی دشوار باشد اما گاهی افراد حین روابط جنسی دچار سردرد می شوند. این مسأله بین مبتلایان به میگرن شایع تر از مبتلایان به سردردهای تنشی است.

سکوت

شلوغی و سر و صدای بیش از حد می تواند عامل محرکی برای شروع سردرد باشد.

حفاظت از چشم ها

نورزیاد - خواه نور خورشید و خواه نور حاصل از لامپ های فلوسنت، تلویزیون صفحه نمایش رایانه، باعث جمع و فشردن شدن چشم ها و در نهایت سردرد می شوند. استفاده از عینک های آفتابی در فضای باز، روش خوبی برای پیشگیری از سردرد است. در محیط های سرپوشیده هنگام کار با رایانه هر ازچند گاه از صفحه نمایش چشم بردارید و به چشم های خود استراحت دهید. استفاده از عینک های نیمه دودی نیز می تواند مفید باشد.

آدامس نجوید

جویدن آدامس موجب حرکت مکرر فک، انقباض عضلات و شروع سردردهای تنشی می گردد.

تنظیم مقدار کافئین

اگر مقدار کافئینی که به آن عادت دارید مصرف نشود، عروق گشاد شده و احتمالاً سردرد عارض می شود. البته مصرف بیش از حد کافئین خود باعث سردرد می شود. پس مصرف کافئین را به 2فنجان (یا یک لیوان) قهوه در روز محدود کنید.

کاهش نمک غذا

نمک زیاد عامل محرکی برای شروع سردردهای میگرنی است.

خوردن به موقع

حذف یک وعده ی غذایی یا به تأخیر انداختن آن به دو طریق موجب سردرد می شود. حذف یک وعده غذا از یک طرف باعث تنش عضلانی شده و از طرف دیگر در اثر کاهش قند خون عروق مغز تنگ می شوند. مصرف غذا پس از تنگی عروق منجر به گشاد شدن مجدد آن ها در نهایت سردرد می شود. خانمی به نام «نن فینکنر»، از مبتلایان به سردرد مزمن، می گوید: «متوجه شدم مواقعی که متناوباً غذا نمی خورم دچار سردرد می شوم. بنابراین به این نتیجه رسیده ام که باید وعده های غذایی را زیاد و حجم آن را کم کنم و ظاهراً این روش برایم مؤثر بوده است».

از برخی غذاها بپرهیزید

برای خانم «فینکنر» شیر یک عامل محرک بود. وی با نخوردن شیر توانست به کاهش سردرد خود کمک کند. اما علاوه بر شیرغذاهای دیگری هم وجود دارند که می توانند باعث بروز سردرد شوند.

پرهیز از خوردن سوسیس و خردل

با نخوردن این مواد غذایی چیزی را از دست نخواهید داد. ولی در عوض خود را از دست سردرد نجات می دهید. سوسیس و غذاهایی نظیر آن حاوی نیتراتند. نیترات ها باعث گشادی عروق و نهایتاً سردردهای طولانی می شوند.

شیرینی

«کونفوسیوس» در مورد اینکه نخوردن مونوسدیم گلوتامیت عاقلانه است، هرگز چیزی نگفته است. اما بعضی افراد که در هضم و جذب آن مشکل دارند معتقدند خوردن شیرینی باعث سردردهای ضربان دار می شود. بسیاری از غذاهای چینی همراه این شیرینی سرو می شود.

شکلات نخورید

کمترین دلیل برای نخوردن شکلات این است که شکلات چاق کننده است. این ماده هم چنین محتوی تیرآمین است که مشکوک به ایجاد سردرد می باشد. خوشبختانه بسیاری از جوانان از پس این واکنش شیمیایی برآمده و بدن آن ها نسبت به این ماده عکس العمل نشان نمی دهند.

آجیل

از مصرف زیاد آجیل و پنیرهای کهنه اجتناب کنید. هر دوی آن ها حاوی تیرامین هستند.

سیگار و رانندگی

سیگار نکشید. کشیدن سیگار در اتومبیل با شیشه های بسته آن هم در ترافیک سنگین میزان جذب منوکسید کربن را توسط بدن به دو برابر افزایش می دهد. به گفته ی دکتر «ساپر» این گاز بر نحوه جریان خون در مغز اثر می گذارد.

مشروبات الکلی

مصرف مشروبات الکلی سردرد را تشدید می کند.

بستنی

احتمالاً بیش از یک بار برایتان اتفاق افتاده است که چند لحظه پس از خوردن یک گاز بزرگ از بستنی سردرد به سراغتان آمده است. بستنی را آرام بخورید.

با زندگی سازش کنید

افراد مسن تر در این مورد موفق ترند. به اعتقاد دکتر «دیاموند» سردرد در جوانان شایع تراست. این افراد تحت فشار عصبی بیشتری هستند، چرا که در حال تلاش برای امرار معاش یا حمایت از خانواده ی خود هستند. اما باید بدانید افراط دراین مورد جایز نیست. دکتر «شفتل» می گوید: «پایین آوردن سطح انتظار از خود و دیگران نه تنها ضرری ندارد، بلکه مفید است».

ایجاد آرامش از طریق تصور

تصور کنید تمام رشته های ماهیچه های گردن و سرتان منقبض شده اند، سپس در ذهن خود شروع به شل کردن آن ها کنید.

شوخ طبع باشید

دکتر «شفتل» چنین می گوید: اگر زندگی را زیاد جدی بگیریم آن وقت می فهمیم که انسان های جدی چگونه افرادی هستند. افرادی که با چهره های عبوس و درهم رفته که از این سو به آن سو می روند و به دنبال کشف علت سردردهای خود هستند.

مصرف آسپیرین و ویتامین Cدر ارتفاعات

ارتفاع را می توان عامل محرکی برای شروع سردرد دانست. مصرف آسپیرین و ویتامین C قبل و هنگام اسکی به شما در تطبیق با محیط اطراف کمک می کند. دکتر «سولومان» مصرف 3000تا 5000میلی گرم ویتامین C روز قبل از اسکی و نیز دو قرص آسپیرین یک روز قبل از اسکی را توصیه می کند. (ولی لازم است قبل از هر چیز از پزشک خود نظرخواهی کنید. قبل از مصرف دوز بالای هر نوع ویتامین باید از پزشک خود کسب اجازه کنید).
منبع مقاله :
تکاک، دبورا، (1388) درمان های خانگی، مترجم: مینا اسماعیلی، ویراستار پزشکی: نوید محمدی، تهران: گلبرگ، چاپ پنجم



 

 

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه