گرمازدگي

گرمازدگي

 

نویسنده: دبورا تکاک
مترجم: مینا اسماعیلی



 

27روش غلبه بر مشکلات ناشی از گرمازدگی

هر تابستان، در حالیکه از چوگان گلف گرفته تا شلنگ آبیاری باغ مهیا است، همان افرادی که به قدر کافی محتاطند و هنگامی که هوا بارانی پیش بینی می شود با خود چتر می برند. بیش از حد خود را در معرض نور خورشید قرار می دهند. نتیجه ی شایع و معمول این کار گرمازدگی است. یعنی وضعیتی که طی آن دمای بدن در اثر اتلاف زیاد مایعات افزایش می یابد. به نظر دکتر «ریچارد کلر» دانستن این مطلب بسیار مهم است که هیچ کس حتی ورزشکارانی که دارای بهترین شرایط بدنی هستند، در برابر گرمازدگی ایمن نیست. علت آن است که هرچه بیشتر گرممان شود بیشتر عرق می کنیم و در اثر تعریق زیاد آب بدن کاهش می یابد. گرمازدگی در اثر کاهش آب بدن (دهیدراسیون) یا در موارد نادر - از این جهت می گوییم نادر که در رژیم غذایی مردم آمریکا نمک زیاد مصرف می شود- در نتیجه ی کم شدن نمک بدن عارض می گردد. (ضمن عرق کردن نمک هم از دست می رود). تشنگی به احتمال زیاد اولین علامت گرمازدگی است که به دنبال آن کاهش اشتها، سردرد، رنگ پریدگی، سرگیجه، و احساسی نظیر ابتلا به آنفلوانزا که ممکن است با تهوع و حتی استفراغ هم توأم باشد ظاهر می شوند. در موارد شدیدتر ممکن است ضربان قلب افزایش یافته و تمرکز برای فرد دشوارتر گردد. خوشبختانه شما چنین حالی پیدا نخواهید کرد.
در اینجا می گوییم که چگونه می توان از بروز این عارضه پیشگیری نمود و در صورت وقوع چگونه بر آن فایق آمد.

زیر آفتاب نروید

این مسأله به همان اندازه که بدیهی است، بسیار هم مهم است. به ویژه در مورد فردی که دچار گرمازدگی است. در صورت نادیده گرفتن این نکته حتی علی رغم استراحت و نوشیدن آب نیز ممکن است افزایش دمای بدن ادامه یابد. رفتن مجدد در زیر آفتاب برای مدت طولانی، حتی چند ساعت پس از رفع گرمازدگی می تواند در برخی موارد موجب بازگشت آن گردد.

آب بنوشید

به گفته ی دکتر «کلر» آب هنوز هم بهترین نوشیدنی برای بازگرداندن مایع از دست رفته به بدن است. البته باید کم کم مصرف شود نه لاجرعه و یکباره. دکتر «کلر» می افزاید: «بهترین اقدام آن است که قبل از وقوع - یعنی قبل از قرار گرفتن در معرض آفتاب - آب مصرف کنید».

میوه و سبزیجات بیشتری بخورید

به گفته ی دکتر «کلر» میوه جات و سبزیجات حاوی آب نسبتاً زیادی هستند و مقدار نمک موجود در آن ها متعادل است.

نوشیدن محلول های الکترولیت رقیق

Gatorade یکی از بهترین الکترولیت های شناخته شده است و اغلب توسط ورزشکاران حرفه ای مصرف می شود. برای مثال بازیکنان فوتبال در ماه خرداد و تیر روزی دوبار تمرین کرده و آن ها که زیاد عرق می کنند ممکن است سدیم و پتاسیم زیادی از دست بدهند. «باب ریز» سرمربی تیم فوتبال «نیویوریک جتز» می گوید: «ما همیشه آب و Gatorade را در زمین در دسترس بازیکنان قرار می دهیم».

اجتناب از مصرف قرص نمک

زمانی این قرص ها به طور مرتب در اختیار ورزشکاران یا هر فرد دیگری که مایل به مصرف آن ها بود قرار می گرفتند. امروزه اکثر پزشکان قرص نمک را داروی بدی می دانند. دکتر «لری کنی» می گوید: «قرص های نمک در واقع عکس آنچه را که از آن ها انتظار می رود، انجام می دهند. افزایش نمک در معده موجب ماندن بیشتر مایعات در آن شده و آب کمتری برای تولید عرق در دسترس قرار می گیرد».

پرهیز از مصرف مشروبات الکلی

به گفته ی «دنی ویت» یکی از مربیان تیم بیس بال تگزاس رنجرز، مشروبات الکلی دهیدراسیون (کم آب شدن بدن) را تسریع می کنند. افراد تیم او اغلب در دمای بیش از 37/5درجه بازی می کنند. وی می گوید: «تأکید ما همیشه این است که بازیکنان یک روز قبل از مسابقه مصرف مشروبات الکلی را به حداقل برسانند» (1).

پرهیز از کافئین

بنا به اظهار دکتر «کلر» کافئین هم مانند الکل سرعت دهیدراسیون را افزایش می دهد و ممکن است باعث تعریق بیش از حد گردد.

سیگار نکشید

سیگار کشیدن موجب تنگی عروق شده و قدرت سازش و تطابق فرد با گرمای محیط را تضعیف ��ی سازد.

بدن را تدریجاً وفق دهید

به نظر دکتر «کلر»، نمی شود در تمام طول هفته زیر هوای خنک کولر به سر برد و آخر هفته از خانه خارج شد و مغلوب گرما هم نشد، یا شروع هر فصل باید هر روز مدتی را خارج از خانه سپری کنید تا بتدریج به دمای هوا عادت نمایید.

هشدار پزشکی

کمک های اولیه هنگام شوک گرمایی (2).

شوک گرمایی (گرمازدگی شدید) کشنده است. به گفته ی دکتر «لری کنی» طبق مدارک مستند تعداد زیادی از موارد گرمازدگی به مرگ و میر منتهی شده اند. البته هر قدر هم هوا گرم باشد، هیچ کس در حالی که کاملاً خوب و سرحال است به مرز مرگ نزدیک نمی شود. بلکه هنگامی که علایم گرمازدگی و متعاقب آن، خود گرمازدگی شدید نادیده گرفته شده و یا دیرتشخیص داده شوند، کشنده خواهد بود. گاهی تشخیص گرمازدگی از شوک گرمایی دشوار است. به همین دلیل فردی که ظرف 30دقیقه پس از درمان های اولیه بهبود نیابد باید به پزشک ارجاع داده شود. اگر دچار گرمازدگی شده باشید در شدیدترین حالت آن احساس گیجی می کنید. ولی پیدایش مشکل در راه رفتن و از دست داده هشیاری از علایم عمده در عملکرد سیستم تنظیم حرارت بدن - در این حالت دمای بدن به طور تهدید آمیزی افزایش می یابد. برای مثال سرگیجه و تهوع ممکن است مشابه علایم گرمازدگی باشند. به علاوه احتمال دارد بیمار قادر به تشخیص زمان، مکان و افراد نبوده و یا حتی بی قرار گردد. هنگامی که بدن از تنظیم دما باز می ماند بیمار مغلوب تعریق می شود. البته این امر همیشه اتفاق نمی افتد.
افراد جوان (سی ساله و کمتر) به شرطی که از وضعیت بدنی بسیار خوبی برخوردار باشند ممکن است در تمام مدت بروز بیماری عرق کنند. بیهوشی الزاماً علامت شوک گرمایی نیست. اگر بیمار ظرف 2الی 5دقیقه به هوش آید، احتمالاً دچار گرمازدگی شده است. اما دکتر «کلر» تشنج و اغما را از علایم دیگر شوک گرمایی معرفی می کند. رساندن هرچه سریع تر بیمار به پزشک جهت دریافت مراقبت های فوری، با توجه به این که احتمال از کار افتادن کلیه و بروز شوک وجود دارد، از اهمیت زیادی برخوردار است. اگر حمله ی شوک گرمایی در جایی غیر از پارکینک بیمارستان بر فرد عارض شود رساندن کمک های اولیه به او ضروری است. بنابراین در زیر به آنچه تا رساندن بیمار به پزشک لازم است، اشاره می کنیم.

خنک کردن با آب

حتی الامکان به جای فرو بردن فرد در آب، روی او آب بپاشید. به این ترتیب آب بیشتری از روی پوست تبخیر می گردد و اثر خنک کنندگی دارد.

از فن آوری بهره گیرید

در صورت امکان فرد را به جایی که دارای سیستم خنک کننده است منتقل نمایید.

نوشیدن مایعات

اگر بیمار بیهوش نباشد آب دادن به او بهترین کاراست.

استفاده از حوله های خنک

استفاده از حوله ی خنک نیز بهتر از غوطه ور کردن فرد در آب یخ است.

مسئولیت کار خود را بپذیرید

برخی از افراد به علت آن حین کار مغرور می شوند، دچار صدمات ناشی از گرمازدگی می گردند. قیرگونی کردن بام کار بسیار داغ و سوزانی است. یکی از مسئولین ایمنی سقف سازی می گوید: «گرمای قیر داغ هنگامی که از روی منبع حرارت برداشته و روی زمین گذاشته می شود 162 درجه ی سانتی گراد است. حال به این دما، گرمای خورشید و رطوبت را نیز بیفزایید. مواردی را شاهد بوده ایم که فرد گرما را برای مدت طولانی تحمل کرده. سپس شروع به هذیان گفتن و دویدن بر روی پشت بام نموده و چیزی نمانده بوده که از پشت بام سقوط کند».

شناسایی افرادی که بیشتر در معرض خطرند و دادن اخطار به آن ها

بنا به اظهار دکتر «کنی» شیرخواران بیش از بقیه در معرض خطرند. زیرا غدد عرق آنان به طور کامل تکامل نیافته است. افراد مسن نیز به طور کلی نمی توانند به خوبی آب جذب کنند. داروهای خاصی نظیر داروهای ضد فشار خون نیز ممکن است با روند جذب آب تداخل کنند.

آهسته تر کار کنید

هر کاری باید در هوای بسیارگرم، نسبت به فضای آزاد آهسته تر از حد معمول صورت گیرد.

ریختن آب سرد بر روی خود

به گفته ی دکتر «کنی» ریختن آب بر روی سر و گردن در هوای بسیار گرم و خشک مؤثر است. زیرا آب از روی بدن تبخیر می گردد و خنک می شوید. در هوای مرطوب احتمالاً این کار بی تأثیر است.

پنکه خودتان شوید

از یک روزنامه، دستمال سفره - یا هر چیز که در دسترس دارید - برای تولید نسیم و خنک نگه داشتن خود استفاده کنید.

آفتاب را فریب دهید

آفتاب را نمی توان کاری کرد. پس کاری را که مجبورید در خارج از محیط سرپوشیده انجام دهید، صبح زود و یا در ساعات پایانی روز به انجام برسانید. «دیوید تانر» مسئول یک شرکت سقف سازی می گوید: «در روزهای گرم کار را از زمان روشن شدن هوا آغاز و در ساعت 2یا 3بعد از ظهر تمام می کنیم».

وزن کردن

گرمازدگی الزاماً در طول یک روز بروز نمی کند. ممکن است تدریجا و طی چند روز دچار کمبود آب شوید. «ریز» می گوید: « طی اردوهای آموزشی هر روز وزن بازیکنان را کنترل می کنیم تا اطمینان یابیم آبی که در تمرین به صورت تعریق از دست داده اند جایگزین شده است».

مانند بچه ها بنوشید

به گفته ی «ویت» پدیالایت و دیگر ترکیبات مشابه برای جذب مجدد آب(3) به قدری مؤثرند که تیم تگزاس رنجرز در هوای فوق العاده گرم از آن ها برای بازیکنان خود استفاده می کند. مواد اصلی این ترکیبات شامل شکر، سدیم و پتاسیم است. نوشیدن نیم لیتر از این ترکیبات قبل از هر مسابقه یا مسابقه ی تنیس و یک لیتر در طول بازی یا پایان تمرین احتمالاً فکر بدی نیست.

اندکی به کارشناسان هواشناسی اعتماد کنید

گذشته از این که در زمستان گاهی اوقات بارش برف 5 سانتی متر پیش بینی می شود، ولی 25سانتی متر برف می بارد. اما در گرما و رطوبت تابستان پیش بینی معمولاً دقیق است. وقتی هوا آنقدر گرم پیش بینی می شود که می تواند تخم مرغ را بپزد. درست در چنین روزی خانه ی خود را رنگ نزنید!

کلاه بگذارید

و ترجیحاً از کلاهی استفاده کنید که سایه ی آن گردش را پوشش دهد و گردش هوا زیر آن به خوبی صورت گیرد. مثلا یک کلاه لبه بلند که در بافت آن سوراخ های ریز زیادی وجود دارد برای این منظور بسیار مناسب است. عروق خونی سر و گردن بسیار سطحی اند و بنابراین در این نقاط، گرما به سرعت جذب و دفع می گردد. قسمت بالای سر به ویژه در افراد بی مو یا کم مو بسیار حساس است.

پوشاندن سینه

به گفته ی دکتر «نالدر»: «در صورت خارج کردن پیراهن از بدن گرمای بیشتری را جذب می کنید. هنگامی که شروع به تعریق می کنید باد به بدن برخورد کرده و پیراهن مثل یک وسیله ی خنک کننده عمل می کند».

به همراه داشتن یک پیراهن اضافه

اگر پیراهن تان در اثر تعریق خیس شد آن را از بدن خارج کنید و هرچه سریعتر بشویید. نمک خشک شده ی حاصل از تعریق مانع از عبور هوا از طریق پیراهن می شود. پس پیراهن را تعویض نمایید و هرچه زودتر آن را بشویید.

پوشیدن لباس های نخی - پلی استر

از نظر تهویه ی هوا بهتر از البسه صد درصد نخی یا صد درصد نایلونی (با بافت فشرده) هستند.

استفاده از رنگ های روشن

به گفته ی دکتر «نالدر» رنگ های تیره نور را جذب می کنند. در حالی که رنگ های روشن آن را بازتاب می دهند.

پی نوشت ها :

1. خوشبختانه به نظر می رسد در کشور ما نیاز به این گونه سفارش ها نباشد! «ویراستار پزشکی»
2. Heatstroke .
3. منظور همان پودرهای O.R.S موجود در کشورمان است. «ویراستار پزشکی»

منبع مقاله :
تکاک، دبورا، (1388) درمان های خانگی، مترجم: مینا اسماعیلی، ویراستار پزشکی: نوید محمدی، تهران: گلبرگ، چاپ پنجم



 

 

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه